نکات مهم در تنظیم قراردادهای خرید و فروش

مشاوره سنتر، مرجع انواع مشاور

جهت ارتباط و هماهنگی با وکیل : تماس با ما

(مشاوره شامل هزینه می باشد.)

۱️⃣ چرا تنظیم دقیق قرارداد مهم است؟

🔹 از بروز اختلافات و دعاوی حقوقی جلوگیری می‌کند.
🔹 حدود تعهدات و حقوق طرفین شفاف می‌شود.
🔹 امکان اثبات ادعا در دادگاه را فراهم می‌کند.
🔹 از خسارات مالی و زمانی جلوگیری می‌کند.

✅ ۲️⃣ مشخصات دقیق طرفین

در قرارداد باید:

نام و نام خانوادگی کامل، شماره ملی و شماره شناسنامه درج شود.
نشانی دقیق و شماره تماس هر دو طرف نوشته شود.
اگر یکی از طرفین شخص حقوقی (شرکت) است، اطلاعات ثبت و شناسه ملی شرکت نوشته شود.

✅ ۳️⃣ موضوع قرارداد

🔹 موضوع معامله باید دقیق و واضح باشد:

اگر ملک است: پلاک ثبتی، نشانی، متراژ و حدود اربعه دقیق.
اگر خودرو است: شماره شاسی، پلاک، رنگ، مدل، سال ساخت.
اگر کالا یا خدمات است: تعداد، کیفیت، برند، ویژگی‌های فنی.

✅ ۴️⃣ قیمت و نحوه پرداخت

🔸 قیمت دقیق و به عدد و حروف درج شود.
🔸 نحوه پرداخت (نقد، اقساط، حواله بانکی) با زمان‌بندی دقیق و شماره حساب‌ها قید شود.
🔸 در صورت پرداخت اقساطی:

تعداد اقساط
مبلغ هر قسط
تاریخ هر قسط
ضمانت اجرای عدم پرداخت

✅ ۵️⃣ زمان و مکان تحویل

🔹 زمان تحویل کالا یا ملک به‌طور دقیق قید شود.
🔹 مکان تحویل نیز درج شود.
🔹 وضعیت کالا هنگام تحویل (سالم بودن، بدون بدهی، بدون معارض بودن و…) ذکر شود.

✅ ۶️⃣ ضمانت اجرا و خسارت

🔸 در قرارداد ذکر شود در صورت:

عدم پرداخت به موقع
عدم تحویل به موقع
فسخ قرارداد بدون دلیل موجه
مبلغی به عنوان خسارت تعیین می‌شود.

✅ ۷️⃣ شرایط فسخ قرارداد

شرایط فسخ قرارداد با توافق طرفین مشخص شود، مانند:

عدم پرداخت به موقع
عدم تحویل به موقع
کشف عیب اساسی در کالا
عدم انجام تعهدات

همچنین ذکر شود در چه شرایطی حق فسخ با یکی از طرفین خواهد بود.

✅ ۸️⃣ شرط داوری

بهتر است برای جلوگیری از طرح دعوا در دادگاه و هزینه‌های بالا، شخص مورد اعتماد طرفین به عنوان داور تعیین شود تا در صورت اختلاف، ابتدا موضوع نزد او بررسی و حل‌وفصل شود.

✅ ۹️⃣ سایر نکات مهم:

✅ در صورت معامله ملک، بررسی شود بدهی مالیاتی، عوارض شهرداری، بدهی آب، برق و گاز پرداخت شده باشد.
✅ اگر خودرو معامله می‌کنید، بررسی شود:

عدم خلافی
عدم توقیف بودن
بیمه معتبر
✅ در کالاها، بررسی نمونه کالا قبل از خرید ضروری است.
✅ در هنگام امضای قرارداد، حضور شاهد یا ضامن می‌تواند به اعتبار قرارداد کمک کند.

✅ ۱۰️⃣ امضای قرارداد

🔹 قرارداد باید در دو یا چند نسخه تهیه و به امضای طرفین برسد.
🔹 در هر صفحه، امضای طرفین یا اثر انگشت درج شود.
🔹 از خودکار آبی برای امضا استفاده شود.

✅ ۱۱️⃣ بررسی قبل از امضا

🚫 هرگز بدون مطالعه و بررسی دقیق قرارداد را امضا نکنید.
🚫 در صورت ابهام از مشاوره یک وکیل بهره بگیرید.
🚫 از توافقات شفاهی خودداری کرده و همه موارد را در متن قرارداد درج کنید.

۱۲️⃣ بررسی اصالت و مالکیت پیش از تنظیم قرارداد

🔹 قبل از هر اقدامی مالکیت فروشنده را بررسی کنید:

ملک: استعلام از اداره ثبت اسناد برای بررسی مالکیت و ممنوع‌المعامله نبودن.
خودرو: بررسی سند رسمی و کارت ماشین، برگ سبز و پلاک.
کالا: بررسی فاکتور خرید، مدارک گمرکی (در کالاهای وارداتی) و سایر مدارک مالکیت.

🔹 در معاملات بزرگ، استعلام بدهی‌ها (شهرداری، مالیات، اداره ثبت، بیمه) پیش از معامله الزامی است.

✅ ۱۳️⃣ درج تعهدات طرفین در قرارداد

🔸 در قرارداد، تعهدات دقیق و مشخص هر طرف درج شود:

فروشنده متعهد است کالا را در تاریخ مقرر و بدون عیب تحویل دهد.
فروشنده متعهد است اسناد رسمی (سند ملک یا خودرو) را در تاریخ مقرر منتقل کند.
خریدار متعهد است مبلغ قرارداد را طبق شرایط ذکرشده پرداخت کند.

🔸 ذکر شود که هرگونه تخلف از تعهدات منجر به فسخ یا خسارت خواهد شد.

✅ ۱۴️⃣ تحویل و تنظیم سند رسمی

برای معاملات ملک یا خودرو:
✔ زمان و مکان تنظیم سند رسمی مشخص شود.
✔ هزینه‌های انتقال سند (مالیات نقل‌وانتقال، حق‌الثبت و…) به عهده کدام طرف است، به‌روشنی ذکر شود.
✔ در صورت عدم حضور یکی از طرفین در دفترخانه، ضمانت اجرا مشخص شود (پرداخت خسارت یا حق فسخ).

✅ ۱۵️⃣ شرط عدم انتقال به غیر

در برخی معاملات (ملک یا خودرو)، بهتر است شرط شود:
«تا قبل از انتقال رسمی، فروشنده حق فروش یا انتقال مورد معامله را به شخص دیگری ندارد و در صورت تخلف، معامله قابل فسخ بوده و خسارت تعیین‌شده پرداخت می‌شود.»

✅ ۱۶️⃣ شرط عدم مسئولیت

اگر فروشنده قصد دارد در مورد برخی موارد خاص مسئولیتی نداشته باشد (مثلاً مشکلات جزئی کالا)، این موضوع به‌صورت شفاف در قرارداد ذکر شود تا در آینده موجب اختلاف نشود.

✅ ۱۷️⃣ گنجاندن شرط وجه التزام

وجه التزام یعنی مبلغی که در صورت تخلف هر یک از طرفین از اجرای تعهدات خود، باید به طرف مقابل بپردازد.
بهتر است:

مبلغ مشخص و معقول تعیین شود.
به ازای هر روز تأخیر در پرداخت یا تحویل کالا یا سند، مبلغ مشخصی به‌عنوان خسارت تعیین گردد.
این شرط قدرت اجرایی قرارداد را بالا می‌برد.

✅ ۱۸️⃣ استفاده از شاهد و ضامن

✔ حضور شاهد معتبر هنگام امضای قرارداد، اعتبار قرارداد را افزایش می‌دهد.
✔ در معاملات اقساطی، گرفتن ضامن معتبر یا چک و سفته به‌عنوان ضمانت توصیه می‌شود.

✅ ۱۹️⃣ بررسی و ثبت در دفاتر رسمی

🔹 در معاملات املاک و خودرو، تنظیم مبایعه‌نامه در بنگاه‌های معتبر با کد رهگیری یا دفاتر رسمی اطمینان بیشتری ایجاد می‌کند.
🔹 از تنظیم قرارداد در برگه‌های عادی بدون رسید و ثبت خودداری کنید.

✅ ۲۰️⃣ مطالعه بندهای ریز قرارداد

🔸 برخی از فروشندگان یا مشاورین املاک، بندهایی اضافه می‌کنند که به نفع یک طرف است.
🔸 همه بندها به‌ویژه بندهای فسخ، خسارت و نحوه پرداخت را به‌دقت بخوانید.
🔸 اگر بندی مبهم است، از فروشنده یا مشاور املاک توضیح کتبی بخواهید یا با وکیل مشورت کنید.

✅ ۲۱️⃣ پیوست قرارداد

✔ در صورت داشتن مدارک و اسناد جانبی (فاکتور، عکس کالا، تصویر کارت ملی طرفین، استعلام‌ها و…) آنها را پیوست قرارداد کنید و در متن قرارداد به آنها اشاره نمایید.
✔ در قرارداد بنویسید: «پیوست‌های قرارداد جزء لاینفک قرارداد است.»

✅ ۲۲️⃣ استفاده از وکیل

✅ در معاملات مهم و مبالغ بالا، حضور وکیل متخصص برای بررسی و تنظیم قرارداد می‌تواند:

از ضررهای احتمالی جلوگیری کند.
از درج بندهای نامناسب جلوگیری کند.
قرارداد شما را از نظر حقوقی قدرتمند و قابل استناد کند.

✅ جمع‌بندی کاربردی:

پیش از امضای قرارداد:
✅ مالکیت و اصالت فروشنده بررسی شود.
✅ تمام مشخصات، تعهدات، مبلغ و تاریخ‌ها دقیق درج شود.
✅ نحوه پرداخت و انتقال سند شفاف باشد.
✅ ضمانت اجرا و وجه التزام تعیین شود.
✅ حضور شاهد و اخذ ضمانت در معاملات اقساطی فراموش نشود.
✅ قرارداد کامل و خوانده‌شده امضا شود.
✅ مدارک و پیوست‌ها ضمیمه قرارداد گردد.