حقوقی, مقالات حقوقی

حقوق مصرف‌کننده در خریدهای آنلاین چیست؟

مشاوره سنتر،  مرجع انواع مشاور

جهت ارتباط و هماهنگی با وکیل  تماس با ما

(مشاوره شامل هزینه می باشد.)

حقوق مصرف‌کننده در خریدهای آنلاین شامل موارد زیر است:

۱. حق دریافت اطلاعات شفاف و کامل

  • فروشنده موظف است اطلاعات دقیق و شفافی درباره محصول یا خدمت، شامل ویژگی‌ها، قیمت، شرایط ارسال، روش‌های پرداخت و سیاست بازگشت کالا ارائه دهد.

۲. حق انصراف و بازگشت کالا

  • در بسیاری از کشورها، مصرف‌کننده تا ۷ روز (یا بیشتر) پس از خرید اینترنتی حق انصراف دارد، یعنی می‌تواند بدون ذکر دلیل، کالا را بازگردانده و پول خود را پس بگیرد (به استثنای کالاهای خاص مثل محصولات بهداشتی، دیجیتالی دانلودی و غذاها).

۳. حق دریافت کالای سالم و مطابق سفارش

  • محصول ارسال‌شده باید دقیقاً مطابق با مشخصات ذکرشده در وب‌سایت باشد. اگر کالا معیوب باشد یا مغایرتی داشته باشد، خریدار می‌تواند درخواست تعویض یا بازپرداخت کند.

۴. حق دریافت فاکتور و رسید پرداخت

  • فروشنده موظف است بعد از خرید، فاکتور معتبر ارائه دهد تا در صورت بروز مشکل، خریدار مدرکی برای پیگیری داشته باشد.

۵. حق حفظ حریم خصوصی و امنیت اطلاعات

  • فروشگاه‌های اینترنتی نباید اطلاعات شخصی و مالی خریدار را بدون اجازه او در اختیار دیگران قرار دهند. همچنین، باید از روش‌های امن برای پرداخت استفاده کنند.

۶. حق دریافت خدمات پس از فروش

  • در صورت نیاز، مصرف‌کننده باید بتواند به خدمات پس از فروش دسترسی داشته باشد، از جمله پشتیبانی، گارانتی و تعمیر کالا.

۷. حق شکایت و پیگیری قانونی

  • در صورت تخلف فروشنده (عدم تحویل کالا، ارسال محصول بی‌کیفیت، عدم بازپرداخت وجه و …)، مصرف‌کننده می‌تواند از طریق مراجع قانونی (مثل اتحادیه‌های صنفی، سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان، پلیس فتا و مراجع قضایی) اقدام کند.

۸. حق آگاهی از شرایط گارانتی و تعهدات فروشنده

  • اگر محصول دارای گارانتی باشد، فروشنده باید شرایط آن را به‌وضوح توضیح دهد، از جمله مدت ضمانت، موارد تحت پوشش و نحوه استفاده از گارانتی.

۹. حق دریافت کالا در بازه زمانی مشخص‌شده

  • فروشنده موظف است کالا را در مدت اعلام‌شده ارسال کند. در صورت تأخیر بیش از حد، مصرف‌کننده حق دارد سفارش را لغو کند و درخواست بازپرداخت دهد.

۱۰. حق استفاده از درگاه پرداخت امن

  • خریدار باید از طریق درگاه‌های پرداخت معتبر خرید کند. استفاده از روش‌هایی مثل پرداخت کارت به کارت ممکن است خطر کلاهبرداری را افزایش دهد.

۱۱. حق دریافت راه‌های ارتباطی معتبر با فروشنده

  • فروشگاه اینترنتی باید شماره تماس، آدرس ایمیل یا راه ارتباطی مطمئنی برای پاسخگویی به مشتریان داشته باشد. عدم ارائه اطلاعات تماس، نشانه‌ای از نامعتبر بودن فروشگاه است.

۱۲. حق لغو خرید در صورت تغییر قیمت یا شرایط ناگهانی

  • اگر پس از ثبت سفارش، قیمت کالا افزایش یابد یا شرایط ارسال تغییر کند، خریدار حق دارد بدون پرداخت هزینه اضافی، سفارش خود را لغو کند.

۱۳. حق برخورداری از پشتیبانی و راهنمایی در فرآیند خرید

  • فروشگاه‌های معتبر باید پشتیبانی مناسب از طریق چت آنلاین، ایمیل یا تلفن ارائه دهند تا در صورت بروز مشکل، مشتریان بتوانند پاسخ سوالات خود را دریافت کنند.

۱۴. حق عدم تحمیل هزینه‌های اضافی بدون اطلاع قبلی

  • تمامی هزینه‌های اضافی (مثل هزینه بسته‌بندی، مالیات یا بیمه) باید قبل از نهایی شدن خرید مشخص شوند. اضافه شدن هزینه‌های نامشخص در مراحل پایانی خرید غیرقانونی است.

۱۵. حق خرید از فروشگاه‌های دارای نماد اعتماد الکترونیکی (در ایران: “اینماد”)

  • برای اطمینان از قانونی بودن فروشگاه، می‌توان بررسی کرد که آیا دارای مجوزهای لازم (مثل اینماد در ایران) است یا خیر.

۱۶. حق دریافت خسارت در صورت تخلف فروشنده

  • اگر فروشنده به تعهدات خود عمل نکند (مثلاً کالا را ارسال نکند یا محصولی معیوب بفرستد)، خریدار می‌تواند از طریق مراجع قانونی خسارت دریافت کند. در برخی موارد، فروشگاه‌ها موظف‌اند هزینه اضافی به‌عنوان جبران خسارت پرداخت کنند.

۱۷. حق دریافت اطلاعات درباره نحوه بسته‌بندی و ارسال کالا

  • مصرف‌کننده باید بداند کالا از چه طریقی ارسال می‌شود (پست، پیک، باربری و …) و آیا در حین ارسال بیمه دارد یا خیر. همچنین، بسته‌بندی باید به‌گونه‌ای باشد که از آسیب به کالا جلوگیری کند.

۱۸. حق دریافت نسخه دیجیتال کالاهای غیر فیزیکی پس از خرید

  • در مورد خرید محصولات دیجیتال (مثل کتاب الکترونیکی، نرم‌افزار یا دوره‌های آموزشی)، فروشنده موظف است فایل یا لینک دانلود را بلافاصله یا در زمان مشخص‌شده ارائه دهد.

۱۹. حق مقایسه و بررسی کالاها پیش از خرید

  • فروشگاه‌های اینترنتی موظف‌اند اطلاعات کافی درباره کالاها ارائه دهند تا مشتریان بتوانند گزینه‌های مختلف را بررسی و مقایسه کنند.

۲۰. حق استفاده از سیاست‌های بازپرداخت در صورت نارضایتی از خدمات

  • اگر مصرف‌کننده از خدماتی مانند اشتراک‌های آنلاین یا دوره‌های آموزشی راضی نباشد، برخی پلتفرم‌ها امکان لغو اشتراک و بازگشت وجه را فراهم می‌کنند.

۲۱. حق تأیید نهایی سفارش قبل از پرداخت

  • قبل از نهایی کردن خرید، فروشگاه باید جزئیات سفارش (محصول، قیمت، تعداد، هزینه‌های اضافی) را به مشتری نمایش دهد تا از اشتباهات احتمالی جلوگیری شود.

۲۲. حق عدم دریافت تبلیغات ناخواسته پس از خرید

  • فروشگاه‌ها نباید بدون اجازه مشتری، او را در لیست پیامک‌های تبلیغاتی یا ایمیل‌های اسپم قرار دهند. مصرف‌کننده حق دارد درخواست حذف شماره یا ایمیل خود را بدهد.

۲۳. حق شکایت از فروشگاه‌های متخلف به مراجع قانونی

  • اگر فروشگاهی قوانین حمایت از مصرف‌کننده را نقض کند، خریدار می‌تواند از طریق سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان، پلیس فتا، اتحادیه کسب‌وکارهای اینترنتی، یا قوه قضائیه اقدام کند.

۲۴. حق دریافت تأییدیه پرداخت و پیگیری سفارش

  • پس از پرداخت، فروشگاه باید یک کد رهگیری ارائه دهد تا مشتری بتواند وضعیت سفارش خود را بررسی کند.

۲۵. حق اطلاع از شرایط تغییر یا لغو سفارش پیش از ارسال

  • اگر مشتری پس از ثبت سفارش تصمیم به تغییر یا لغو آن بگیرد، فروشگاه باید این امکان را (در یک بازه زمانی معقول) برای او فراهم کند.

 

۲۶. حق دریافت توضیحات در مورد تغییرات احتمالی در شرایط خرید

  • اگر فروشنده بعد از ثبت سفارش تغییری در شرایط خرید ایجاد کند (مثل افزایش قیمت، تغییر در نحوه ارسال یا محدودیت در موجودی کالا)، مصرف‌کننده حق دارد سفارش خود را بدون هزینه لغو کند و وجه پرداختی را دریافت کند.

۲۷. حق دریافت پشتیبانی فنی برای محصولات دیجیتال و الکترونیکی

  • در صورتی که محصولی مانند نرم‌افزار، سخت‌افزار یا دوره آموزشی آنلاین دارای مشکل فنی باشد، فروشنده موظف است راهنمایی و پشتیبانی لازم را ارائه دهد.

۲۸. حق دریافت تأییدیه بازگشت کالا و فرآیند استرداد وجه

  • در صورت بازگرداندن کالا، فروشگاه موظف است رسید تأیید دریافت کالا را برای مشتری ارسال کند و روند بازپرداخت وجه را مشخص نماید.

۲۹. حق اطلاع از هزینه‌های گمرکی و مالیات‌های اضافی قبل از خرید

  • در خریدهای بین‌المللی، فروشنده باید به‌طور شفاف اعلام کند که آیا هزینه‌های گمرکی یا مالیات‌های اضافی بر عهده خریدار است یا در قیمت نهایی لحاظ شده است.

۳۰. حق دریافت تأییدیه امنیتی در هنگام پرداخت آنلاین

  • در زمان پرداخت، وب‌سایت فروشگاهی باید از پروتکل‌های امنیتی مانند HTTPS و سیستم‌های احراز هویت دو مرحله‌ای برای جلوگیری از سرقت اطلاعات بانکی استفاده کند.

۳۱. حق بررسی نظرات سایر مشتریان درباره محصول و فروشنده

  • مصرف‌کننده حق دارد پیش از خرید، نظرات و تجربیات دیگر مشتریان را مطالعه کند. فروشگاه‌ها نباید نظرات واقعی را سانسور کنند یا نظرات جعلی منتشر کنند.

۳۲. حق دریافت نسخه کاغذی یا دیجیتال شرایط و مقررات فروشگاه

  • قوانین و مقررات فروشگاه (مثل سیاست‌های بازگشت کالا، ضمانت‌نامه، شرایط استفاده از خدمات) باید به‌طور شفاف و در دسترس خریدار باشد.

۳۳. حق تغییر روش پرداخت در صورت عدم تأیید اولیه

  • اگر خریدار پس از انتخاب روش پرداخت (مثلاً پرداخت آنلاین) به هر دلیلی بخواهد روش دیگری را انتخاب کند، فروشگاه نباید او را مجبور به استفاده از یک روش خاص کند.

۳۴. حق دریافت اطلاعات درباره اقدامات امنیتی فروشگاه

  • مصرف‌کننده باید بتواند از طریق بخش “سیاست‌های حریم خصوصی” یا “شرایط استفاده” در وب‌سایت فروشگاه، اطلاعاتی درباره نحوه حفاظت از داده‌های شخصی خود دریافت کند.

۳۵. حق دریافت خسارت در صورت تأخیر بیش از حد در تحویل کالا

  • اگر تحویل کالا بیش از زمان اعلام‌شده طول بکشد، خریدار حق دارد وجه خود را دریافت کند یا در صورت امکان، درخواست تخفیف یا غرامت نماید.

۳۶. حق دریافت اطلاعیه در مورد توقف یا تغییر موجودی کالا پس از خرید

  • اگر پس از پرداخت مشخص شود که کالا در انبار موجود نیست، فروشنده باید فوراً اطلاع دهد و گزینه‌های جایگزین یا بازگشت وجه را پیشنهاد کند.

۳۷. حق درخواست نسخه الکترونیکی فاکتور خرید

  • فروشگاه باید امکان ارائه نسخه الکترونیکی فاکتور رسمی را فراهم کند تا مشتری در صورت نیاز بتواند از آن برای امور مالیاتی یا شکایت قانونی استفاده کند.

۳۸. حق پیگیری حقوقی در صورت فریب یا تبلیغات گمراه‌کننده

  • اگر محصولی با تبلیغات فریبنده به فروش برسد (مثلاً کیفیتی پایین‌تر از آنچه در سایت اعلام شده باشد)، مشتری می‌تواند از طریق مراجع قانونی پیگیری کند.

۳۹. حق استفاده از قوانین حمایت از مصرف‌کنندگان در خریدهای بین‌المللی

  • اگر خریدی از یک فروشگاه خارجی انجام شود، مشتری می‌تواند از قوانین بین‌المللی مانند “قوانین حمایت از مصرف‌کننده اتحادیه اروپا” یا “سیاست‌های حفاظت از خریداران در سایت‌هایی مثل eBay و Amazon” استفاده کند.

۴۰. حق درخواست ثبت شکایت در صورت بروز مشکلات مالی در پرداخت

  • اگر در هنگام پرداخت آنلاین مبلغ از حساب کسر شد ولی سفارش ثبت نشد، مشتری می‌تواند از طریق بانک یا مراجع نظارتی درخواست پیگیری کند.

 

📌 نکات مهم برای خرید امن از اینترنت:

✔ از فروشگاه‌های معتبر و دارای نماد اعتماد خرید کنید.
✔ شرایط بازگشت کالا را قبل از خرید بررسی کنید.
✔ از درگاه‌های پرداخت رسمی و معتبر استفاده کنید.
✔ رسید خرید و شماره پیگیری را ذخیره کنید.

✔ همیشه قبل از خرید، سیاست‌های بازگشت کالا را بررسی کنید.
✔ اگر قیمت بیش از حد پایین است، ممکن است فروشگاه معتبر نباشد.
✔ از پرداخت‌های غیررسمی (مانند کارت به کارت) پرهیز کنید.
✔ از فروشگاه‌های دارای نماد اعتماد الکترونیکی یا اعتبار جهانی خرید کنید.
✔ در صورت بروز مشکل، سریعاً با پشتیبانی فروشگاه یا مراجع قانونی تماس بگیرید.

 

مشاوره سنتر،  مرجع انواع مشاور

جهت ارتباط و هماهنگی با وکیل  تماس با ما

(مشاوره شامل هزینه می باشد.)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *