مشاوره سنتر، مرجع انواع مشاور
جهت ارتباط و هماهنگی با وکیل : تماس با ما
(مشاوره شامل هزینه می باشد.)
مهریه عندالمطالبه بهتر است یا عندالاستطاعه؟
مهریه یکی از مهمترین حقوق مالی زن در عقد ازدواج است که نقش قابلتوجهی در امنیت اقتصادی و حقوقی او ایفا میکند. با این حال، نحوه تعیین مهریه در عقدنامه، بهویژه انتخاب میان «عندالمطالبه» و «عندالاستطاعه»، همواره محل پرسش و اختلاف نظر میان زوجین بوده است. بسیاری از افراد بدون آگاهی کامل از آثار حقوقی این دو نوع مهریه، تصمیمگیری میکنند؛ تصمیمی که میتواند در آینده پیامدهای مهمی به همراه داشته باشد.
در این مطلب، بهصورت دقیق و کاربردی بررسی میکنیم که مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه چه تفاوتهایی دارند و هرکدام برای چه شرایطی مناسبتر هستند.
مهریه عندالمطالبه چیست؟
مهریه عندالمطالبه به این معناست که زن هر زمان که بخواهد، میتواند مهریه خود را مطالبه کند و مرد از نظر قانونی موظف به پرداخت آن است. در این نوع مهریه، اصل بر این است که مرد توان پرداخت دارد، مگر اینکه خلاف آن را ثابت کند.
ویژگیهای اصلی مهریه عندالمطالبه عبارتاند از:
زن در هر زمان، حتی بدون درخواست طلاق، میتواند مهریه را مطالبه کند
مرد موظف به پرداخت است و باید در صورت ناتوانی، اعسار خود را اثبات کند
امکان توقیف اموال و حسابهای بانکی مرد وجود دارد
در صورت عدم پرداخت، امکان پیگیری قانونی فراهم است
این نوع مهریه از نظر حقوقی، قدرت اجرایی بالاتری برای زن دارد و به همین دلیل در گذشته رایجتر بوده است.
مهریه عندالاستطاعه چیست؟
مهریه عندالاستطاعه به این معناست که پرداخت مهریه منوط به توانایی مالی مرد است. در این حالت، زن تنها زمانی میتواند مهریه را دریافت کند که استطاعت مالی مرد را اثبات نماید.
ویژگیهای مهریه عندالاستطاعه شامل موارد زیر است:
زن باید توان مالی مرد را برای دریافت مهریه ثابت کند
صرف مطالبه مهریه برای الزام مرد به پرداخت کافی نیست
در صورت نداشتن اموال یا درآمد مشخص، دریافت مهریه دشوار میشود
فشار حقوقی و اجرایی کمتری بر مرد وارد میشود
این نوع مهریه معمولاً با هدف کاهش تنشهای حقوقی و جلوگیری از زندانیشدن مردان در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است.
تفاوتهای اصلی مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه
برای تصمیمگیری آگاهانه، شناخت تفاوتهای این دو نوع مهریه ضروری است:
۱. بار اثبات
در مهریه عندالمطالبه: بار اثبات ناتوانی بر عهده مرد است
در مهریه عندالاستطاعه: بار اثبات توان مالی بر عهده زن است
۲. قدرت اجرایی
عندالمطالبه: قدرت اجرایی بالاتر
عندالاستطاعه: قدرت اجرایی محدودتر
۳. امنیت مالی زن
عندالمطالبه: امنیت حقوقی بیشتری برای زن ایجاد میکند
عندالاستطاعه: امنیت مالی زن وابسته به وضعیت اقتصادی مرد است
۴. فشار حقوقی بر مرد
عندالمطالبه: فشار قانونی بیشتر
عندالاستطاعه: فشار کمتر و انعطافپذیرتر
کدام نوع مهریه بهتر است؟
پاسخ به این سؤال یک نسخه واحد برای همه ندارد. انتخاب میان مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه باید بر اساس شرایط واقعی زوجین انجام شود.
مهریه عندالمطالبه مناسبتر است اگر:
زن بهدنبال پشتوانه حقوقی قویتری است
اختلاف طبقاتی یا اقتصادی قابلتوجهی وجود دارد
اعتماد کافی به ثبات مالی آینده مرد وجود ندارد
زن شاغل نیست یا وابستگی اقتصادی بیشتری دارد
مهریه عندالاستطاعه مناسبتر است اگر:
زوجین به توافق و اعتماد متقابل رسیدهاند
توان مالی مرد در حال حاضر محدود است
هدف، کاهش تنشهای احتمالی حقوقی در آینده است
مهریه بیشتر جنبه تعهد اخلاقی دارد تا ابزار حقوقی
آیا امکان تغییر نوع مهریه وجود دارد؟
پس از ثبت عقد، تغییر نوع مهریه تنها با رضایت طرفین امکانپذیر است. به همین دلیل، تصمیمگیری در زمان عقد اهمیت بسیار زیادی دارد. توصیه میشود پیش از امضای عقدنامه، زوجین با آگاهی کامل و حتی مشاوره حقوقی، نوع مهریه را مشخص کنند.
نگاه واقعبینانه به مهریه
مهریه نه باید ابزار تهدید باشد و نه صرفاً یک عدد تشریفاتی. تعیین نوع مهریه باید با در نظر گرفتن:
شرایط اقتصادی
میزان اعتماد
واقعیتهای اجتماعی
و آیندهنگری منطقی
انجام شود. انتخاب ناآگاهانه میتواند در زمان بروز اختلاف، مشکلات حقوقی و روانی جدی ایجاد کند.
جمعبندی
مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه هر دو آثار حقوقی متفاوتی دارند و نمیتوان یکی را بهطور مطلق «بهتر» از دیگری دانست.
مهریه عندالمطالبه از نظر قانونی قدرت اجرایی بیشتری دارد و امنیت حقوقی زن را تقویت میکند، در حالی که مهریه عندالاستطاعه فشار کمتری بر مرد وارد میکند اما دریافت آن برای زن دشوارتر است.
انتخاب درست زمانی اتفاق میافتد که زوجین با آگاهی، گفتوگو و درک متقابل، متناسب با شرایط واقعی خود تصمیم بگیرند.
مشاوره سنتر، مرجع انواع مشاور
جهت ارتباط و هماهنگی با وکیل : تماس با ما
(مشاوره شامل هزینه می باشد.)